Tamplier təriqəti üzərində İsmailiyyə/Sabbahiyyə təsirinin nə dərəcədə olduğu bəllidir. İsmaililərin Fatimilər üzərindən Siciliyaya gəldiyini və “Mafia”nın yaranmasında çox önəmli rol sahibləri olduqları haqda artıq bir xeyli məqalələr yazılmışdır.
Xaçlı Ordularının müqəddəs torpaqlarda hakim olduqları bir dönəmdə Papanın Məbəd Cəngavərlərinə verdiyi üstünlük, ayrıcalıq böyük önəm daşıyırdı. Bundan istifadə edən tamplierlər bölgədə öz güclərini daha da artırır və mühüm söz sahibinə çevrilirdilər. Cəngavərlərin həcc yolları üzərində yaratdıqları bu avtoritet, istər-istəməz onların bu bölgədə digər təsisatlara inteqrasiyasını da zəruri edirdi. Tamplierlərin əlaqə yaratdıqları camaatların, təriqətlərin və ya silahlı birliklərin arasında İsmaililərin ən məşhur qollarından biri olan Sabbahilər ön plana çıxırdı. “Təriqətin şeyxinə ‘Dağdakı İxtiyar’ (Şeyx əl Cəbəl) deyirdilər. Ələmut dağı şeyxinin siyasəti cinayət, yalan və hiyləgərliyə dayanaraq düşmənləri yox etmək və beləliklə də, fəaliyyət sahəsini genişləndirmək idi. XI əsrdə Şeyxin 60-70 minlik ordusu dəhşət saçırdı.Təriqət təxminən 100 qalaya sahib idi. Dövlət başlarında hərbi rəhbərin durduğu bölgələrə ayrılmışdı. Hər biri rəhbərin sərəncamında ordu ilə yanaşı, bir işarə ilə özünü ölümə atmağa hazır olan fədailər vardı. Ümumiyyətlə, xaçlı səfərləri haqqında mövcud olan əlyazmaların bir çoxunda İsmaililər ilə Tamplierlər arasında cərəyan edən bir çox ilginc hadisələr yer alır. Hər iki təriqət (Sabbahilər İslam inanc və qaydalarından bir xeyli uzaqlaşmışdılar) eyni coğrafiyada çox yaxın əlaqələr yaratmışdılar. Sabbahilər Tamplierlərə ildə 2000 duka vergi verirdilər. Mamut Dağının Şeyxi Rəşidəddin-Sinan, Bahaəddin-Let adlı elçisini vergi məsələsini müzakirə edib, ortaq məxrəcə gəlmək üçün Qüds kralı Amurinin yanına göndərir. Elçi, Kral Amuriyə Sabbahilərin toplu şəkildə xristianlığı qəbul etməsi qarşılığında vergilərin aradan qaldırılmasını təklif etmişdi. Əsl inancları gizli tutulan Sabbahilər üçün üzdə xristianlığı qəbul etmək elə də önəmli deyildi. Kral Amuri bu şərtlə razılaşır və heyətə sərbəst dönüş izni (sauf conduit) verir.Unutmamaq lazımdır ki, Tamplierlərin həcc yollarının və nəzarətləri altında olan böyük bir ərazinin güvənliyi üçün silahlı birləşmələrə, döyüşçülərə böyük ehtiyacı vardı. İslamiyyətdən uzaqlaşmış olan; özəlliklə sui-qəsd, cinayət, talançılıq üzrə ixtisaslaşmış olan Sabbahilərin/Haşhaşilərin (Haşişin) vəziyyəti Tamplierlər üçün son dərəcədə əlverişli idi. Bölgədəki bütün qüvvələr Sabbahilərdən ciddi şəkildə çəkinirdilər. Kral Amurinin icazə vərəqəsini almış Sabbahilər bir dəfə cəngavər Qotye de Dümesnil (Gautier de Dumesnil) ilə Tamplierlərin hücumuna məruz qalaraq, qılıncdan keçirildilər. Kral Amuri cəngavərlərin Böyük Ustadı Odon de Sent-Amandan Qotye de Dumesnili təslim etməsini tələb etdi. Ancaq Böyük Ustad Qüds kralının tələbini rədd etdi. Buna görə də, kral onları həbs etdirərək, Tir şəhərinə gətizdirirək zindana atdırdı. Kralın bu həssasiyyəti böyük ölçüdə Sabbahilərdən çəkindiyinin göstəricisi idi. Bu dönəmdə Sabbahilər təkcə cinayətlər işləməklə durmur, eyni zamanda, professional sui-qəsdçilərini kirayə veriridilər, Orta və Cənubi Avropada müxtəlif sui-qəsdlər törədirdilər.
Sabbahilər, eyni zamanda, təşkilatı strukturlaşma, ayinlər, rituallar, qardaşlıq/sirdaşlıq mövzuları ilə də Tamplierlərdə böyük maraq yarada bilmişdilər. XIV əsrdə Tamplierlər Fransada Kral ve Papa tərəfindən aradan qaldırılan zaman Mason Lojalarına sığınırdılar. Beləcə, İsmailiyyə-Tamplier əlaqələrinin təsiri mason lojalarına da siraət edirdi. Xaçlılar şərqdə özəlliklə üç dini sistem – İsmaililər xaric – ilə təmas quraraq inkişaf edirdilər. Bunlar:
I- İsanı rədd edən Essenienlər;
2 – Musanın qanunlarına riayət edən Adonhiramitlər;
3 –İslahatçı Saduccələr
Bundan başqa, İslam, Durzilik, Zərdüştlük kimi dini sistemlər də Xaçlılara təsir edirdi. Tamplierlər 1291-ci ildə Kiprə daşındılar. Daha sonra Papalığın da himayəsi ilə sürətlə Qərbi və cənub-qərbi Avropaya yayıldılar. Cəngavərlər özlərinə bağlı birliklər ilə birlikdə Avropaya yayılarkən Bizans təşkilatlanması sistemini və Müsəlman təsəvvüfünün ritaullarını da özləriylə gətirdilər. Bu rituallar, o zaman qurulmuş və Tamplierlərin önəmli inşaatları üçün istifadə etdikləri ‘Usta dərnəklərini’ (Masonları) təsirləndirirdi. “Fəlsəfə və dini inanclar baxımından zəngin olan və Qüdsdə qurulan Tamplierlər Jan Baptist Cəngavərləri və digər Xaçlı cəmiyyətləri, çalışdıqları lojaları Avropaya gətirmişlər və Frank-Masonluğu zənginləşdirmişdirlər.”
Misir rahiblərindən Ormesiyus tərəfındən Şərqdə qurulan bir təriqətin mənsubları 1188-ci ildə Qüds Səlahəddin Əyyubi tərəfindən alınınca Avropaya köç etdilər. Orada da Şərq Masonları ile Şərq Cəngavərləri təriqətlərini qurdular. İşarət olaraq qırmızı xaç daşıyır, özlərinə “Sage de la Lumiere” (Nur-u Ziya Hakimləri-Atəş Cəngavərləri) deyirdilər. Bunlar daha sonra ‘La Science de Salomon’ (Süleyman Elmi) deyilən bir qolda birləşdilər.Tamplierlər İsmaili təriqəti və şərq cəmiyyətlərinin təşkilatlanma şəkli, simvollar, rituallar baxımından təsirlənir və bunların bir çoxunu mənimsəyirdilər. Özəlliklə, İsmaili təriqəti Tamplier təriqəti üzərində qalıcı izlər buraxırdı.
Tamplier iyerarxiyası Pifaqor düşüncələrindən və Misir sirlərindən ibarət idi. Tamplier müridləri Fatımilərin düşüncəsi olan ‘Sülhsevər qlobalizmi’ mənimsəyir və ‘qlobal sülh’ üçün şərqlilərlə qərblilər arasında bir işbirliyi qurmağa çalışırdılar.Tamplier müridləri Müsəlmanlarla Xristiyanları yaxınlaşdırmağı hədəfləyirdilər. Qloballaşma konteksində Böyük Orta Şərq Layihəsinin zəminində mülayim İslamı təsis etmək yönündə çaba sərf edən ‘İslamçılıq axımının’ bəzi təmsilçilərinin, ‘dinlərarası dialoq’ və ya ‘mədəniyyətlərin uzlaşması’ şüarları ilə fəaliyyət göstərmələri Tamplier-Fatımi bağlılığının XXI əsr versiyası olaraq diqqət çəkir.
Tamplier təriqətinə girənlərə bir çox imtiyazlar verilirdi ki, bunlardan da ən mühümü, sərbəst şəkildə, istədiyi peşə ilə məşğul ola bilmələri idi. Buna görə də, zaman-zaman cəngavərlər ticarətlə məşğul olaraq, böyük var-dövlət sahibi oldular. Dolayısı ilə dönmə musəvilər (Conversolar) ticari azadlıq əldə etmək üçün təriqətə üzv olmağa başladılar və bunun nəticəsində də Avropada ən varlı camaatlara çevrildilər. Bu əlaqələrin güclənməsi Tamplierlərin gücünə güc qatmağa başladı. Digər xristian təriqətlərdən fərqli olaraq, həm müsəlmanlarla, həm də yəhudilərlə sıx əlaqələr quran cəngavərlər maliyyə-bank sisteminin əsasını qoymağa başladılar.
Unutmamaq lazımdır ki, xristian hacılar həccə gedərkən sadəcə “qorunma haqqı” olaraq Tamplierlərə pul ödəmirdilər, həmçinin özlərinin mal və pullarını onlara verirdilər ki, həccdən qayıdana qədər ona əmanət olsunlar. Bu, Tamplierlərin daha güvənli əmanətçilər olduğunu göstərirdi. Həcdən qayıda bilməyən hacıların mal və pulları isə Tamplierlərə qalırdı.
Tamplierlərə Kral Gözəl Filippin həyata keçirdiyi qətliam dini səbəblərdən daha çox dövlət və pul səbəblərindən dolayı törədilmişdişdi. Nəticədə təriqətin son Böyük Ustadı olan Jak de Moley yandırılaraq öldürüldü. Təriqətin üzvlərindən xeyli hissəsi edam edildi, mal və varidatına kral tərəfindən əl qoyuldu. Beləliklə, Papa III.İnnokenti tərəfindən 1139-cu ildə ‘müstəqil və hökmran’ elan edilən Tamplier təriqəti, Papa V Klement tərəfindən ləğv edildi. Təqibdən yaxa qurtaran cəngavərlər mason lojalarına üz tutdular. Burada isə özlərinin sahib olduqları, mənimsədikləri sirləri mason lojalarına gətirdilər və mason ritauallarını bir növ zənginləşdirdilər.
İsmaililər Cəfər-üs-Sadıqın soyundan gəlirlər. O, imamlığı öncə oğlu İsmayıla vəsiyyət edir, daha sonra isə fikrini dəyişdirərək, digər oğlu Musa Kazımı xəlifəsi elan edir.
Ancaq İsmayıl atasından öncə ölüncə onun tərəfdarıları əsl imamın İsmayıl olduğunu, vəsiyyətin dəyişdirilə bilməyəcəyini deyirlər. Buradan da son imam İsmayılın adından bu təriqət İsmaililər adlanır. İsmaililər ilə Tamplierlər arasında işbirlikləri bu zamandan başlayır və nəinki işbiriliyi, eyni zamanda,aralarında iman eyniliyi də yaranır.İsmaililərin geyimlərindəki qırmızı və ağ rənglər Tamplierlər tərəfindən əxz olunur. İsmaililər baxımından müqəddəs olan 7 rəqəmi də Tamplierlərin ‘sirli rəqəmi’ durumuna gəlir.İsmaililər də Tamplierlər kimi qiyamət günü peyğəmbərin gələcəyinə inanırdılar. Lakin tamplierlərdən fərqli olaraq, onlar Cəfər-üs-Sadıqın xələfi olan İsmayılın yeni peyğəmbər kimi gələcəyini deyirdilər.
Ermanın iddiasına görə Tamplierlər iki İsanın varlığını qəbul edirdilər. Bunlardan biri insan şəklini almış və sonradan göyə uçmuş olan İlahi Kəlamdır. Digəri isə Davud soyundan gələn, Roma hökmranlığına qarşı çıxmış və çarmıxa gərilmiş olan İsa idi. İkinci İsa ölümündən sonra dirilməsi mümkün olmayan bir faniydi. Ayrıca, Tamplier müridləri digər Xristianlar kimi günah çıxarmırdılar, bunu rədd edirdilər. Öndər və rəhbər olaraq da Sent Pieri deyil, Apokalips yazarı Sent Janı qəbul edirdilər. Yeni il (Noel) və Pasxa qeyd etmirdilər.
