Aa
Libre.az
  • Ana səhifə
  • Tədqiq və Tətöbbə
  • Ordan-burdan
  • ART
  • SportİSM
  • Yaşam
  • Bizə yazın
Reading: Naməlum kuşan mətnində nə yazılıb?
Paylaş
Libre.azLibre.az
Aa
Search
  • Ana səhifə
  • Tədqiq və Tətöbbə
  • Ordan-burdan
  • ART
  • SportİSM
  • Yaşam
  • Bizə yazın
Have an existing account? Sign In
Follow US
© Libre.az 2023. Bütün hüquqlar qorunur.
Libre.az > Ordan-burdan > Naməlum kuşan mətnində nə yazılıb?
Ordan-burdan

Naməlum kuşan mətnində nə yazılıb?

Libre
Libre 766 dəfə oxundu
Paylaş
Paylaş

1950-ci illərin sonlarından etibarən arxeoloqlar naməlum yazıları çözmək üçün Qazaxıstana, Özbəkistana, Tacikistana və Əfqanıstana səfərlər təşkil edirdilər. Onlar bu qənaətə gəlmişdilər ki, bu ərazilərdə tapılan yazılar təxminən iki min əvvəl mövcud olmuş nəhəng Kuşan imperiyası dövrünə aiddir. Lakin bu mətnlərin oxunması mümkün olmamışdı.

İlk dəfə Köln universitetinin alimləri ilk dəfə bu yazıları açmağa müvəffəq oldular və bu barədə “Transactions of the Philological Society” jurnalında məqalə dərc etdilər. Onlar qeyd edirdilər ki, bu yazıların təxminən 60%-ni oxumağa nail olublar.

2022-ci ildə Tacikistanın şimal-qərbində, Düşənbədən 30 km məsafədə yerləşən Almosi mağarasında iki dildə yazılmış kitabə aşkar edildi. Bunlardan biri kuşan, digəri isə Baktriya dilində yazılmışdı. Hələ 1960-cı illərdə isə fransız arxeoloqlar tərəfindən Əfqanıstanda üç dildə (Baktriya, Qandhar və kuşan) yazılmış kitabələr aşkar edilmişdi.

Aşkar edilmiş son mətnlərin araşdırılması zamanı Kuşan çarının adının oxunması mümkün oldu – Vema Taxtu. Linqvistlər bu qənaətə gəldilər ki, kuşanlar orta ari dillərinə aid naməlum bir dildə danışıblar və buna eteo-toxar dili adını veriblər. Toxarlar Kuşan çarlığının əsasını qoymuş köçəri Hind-Avropa mənşəli tayfalar idi.
Etiketlər: Hind-Avropa, kuşanlar, linqvistika, Orta Asiya, toxarlar, Vema Taxtu
Libre 26 İyul 2023

Son yazılar

Yanlış gedən nə oldu?

ÖN SÖZ Bernard Luis (Bernard Lewis) Orta Şərq üzrə ən məşhur Qərb tarixçisidir. Onun “Orta Şərq” (The Middle East) və…

Qrafik-qurğu ilə terror hücumunu təsvir edən uçuş nömrəsi

11 sentyabr terror hadisəsi ilə bağlı illərdir danışılır, fərqli versiyalar irəli sürülür, hətta bir çox hallarda bununla bağlı konspirasiya nəzəriyyələri…

Hallouinin mənşəyi və Samhainin tarixi

Hallouin (Halloween) bu günkü İrlandiyada 5000 ildən çoxdur ki, qeyd olunur. Lakin Hallouin ilk əvvəllər indiki formada və indiki məqsədlə…

Qadın generallar

Tarixən qadınlar arasında döyüşçülər, sərkərdələr çox olub. Tomirisdən tutmuş, Janna d'Arka qədər bir çox döyüşçü qadınların adlarını göstərmək olar. Cəmiyyətdə…

11 sentyabr terroru

2001-ci il sentyabrında 11-də baş verən terrorun əsası 1996-cı ildə qoyuldu. Planın müəllifi olan Pakistan vətəndaşı Xalid Şeyx Məhəmməd öz…

Önə çıxan yazılar

Qrafik-qurğu ilə terror hücumunu təsvir edən uçuş nömrəsi

11 sentyabr terror hadisəsi ilə bağlı illərdir danışılır, fərqli versiyalar irəli sürülür, hətta bir çox hallarda bununla bağlı konspirasiya nəzəriyyələri…

07 Noyabr 2024

Stolüstü oyunların təkamülü

Bu məqalə stolüstü oyunların tarixi dövrlərinə səyahət edir, onun qədim sivilizasiyalardakı mənəvi köklərini, orta əsrlər məhkəmələrindəki möhtəşəm şöhrətini və XXI…

24 Noyabr 2023

Qədim dünyanın 10 ölümcül döyüş sənəti

Onlar təkcə fiziki döyüş metodları kimi deyil, həm də öz cəmiyyətlərinin qobelenlərinə dərindən toxunmuş mənəvi intizamlar, fəlsəfələr və nüfuzlu mədəni…

23 Oktyabr 2023

Dünyanın 10 ən təhlükəli yolu

Şimali Yunqas yolu (Boliviya) "Ölüm yolu" kimi də tanınan bu yol, Boliviyanın Yunqas rayonu ərazisində yerləşir. Hər il bu yolda…

19 İyul 2023
  • AZ 3500, Qazax, Azərbaycan Osman Sarıvəlli küçəsi 27
  • (+99450) 366-61-86
  • info@libre.az
© Libre.az 2023. Bütün hüquqlar qorunur.
 
Welcome Back!

Sign in to your account

Lost your password?