Aa
Libre.az
  • Ana səhifə
  • Tədqiq və Tətöbbə
  • Ordan-burdan
  • ART
  • SportİSM
  • Yaşam
  • Bizə yazın
Reading: Naməlum kuşan mətnində nə yazılıb?
Paylaş
Libre.azLibre.az
Aa
Search
  • Ana səhifə
  • Tədqiq və Tətöbbə
  • Ordan-burdan
  • ART
  • SportİSM
  • Yaşam
  • Bizə yazın
Have an existing account? Sign In
Follow US
© Libre.az 2023. Bütün hüquqlar qorunur.
Libre.az > Ordan-burdan > Naməlum kuşan mətnində nə yazılıb?
Ordan-burdan

Naməlum kuşan mətnində nə yazılıb?

Libre
Libre 643 dəfə oxundu
Paylaş
Paylaş

1950-ci illərin sonlarından etibarən arxeoloqlar naməlum yazıları çözmək üçün Qazaxıstana, Özbəkistana, Tacikistana və Əfqanıstana səfərlər təşkil edirdilər. Onlar bu qənaətə gəlmişdilər ki, bu ərazilərdə tapılan yazılar təxminən iki min əvvəl mövcud olmuş nəhəng Kuşan imperiyası dövrünə aiddir. Lakin bu mətnlərin oxunması mümkün olmamışdı.

İlk dəfə Köln universitetinin alimləri ilk dəfə bu yazıları açmağa müvəffəq oldular və bu barədə “Transactions of the Philological Society” jurnalında məqalə dərc etdilər. Onlar qeyd edirdilər ki, bu yazıların təxminən 60%-ni oxumağa nail olublar.

2022-ci ildə Tacikistanın şimal-qərbində, Düşənbədən 30 km məsafədə yerləşən Almosi mağarasında iki dildə yazılmış kitabə aşkar edildi. Bunlardan biri kuşan, digəri isə Baktriya dilində yazılmışdı. Hələ 1960-cı illərdə isə fransız arxeoloqlar tərəfindən Əfqanıstanda üç dildə (Baktriya, Qandhar və kuşan) yazılmış kitabələr aşkar edilmişdi.

Aşkar edilmiş son mətnlərin araşdırılması zamanı Kuşan çarının adının oxunması mümkün oldu – Vema Taxtu. Linqvistlər bu qənaətə gəldilər ki, kuşanlar orta ari dillərinə aid naməlum bir dildə danışıblar və buna eteo-toxar dili adını veriblər. Toxarlar Kuşan çarlığının əsasını qoymuş köçəri Hind-Avropa mənşəli tayfalar idi.
Etiketlər: Hind-Avropa, kuşanlar, linqvistika, Orta Asiya, toxarlar, Vema Taxtu
Libre 26 İyul 2023

Son yazılar

Yanlış gedən nə oldu?

ÖN SÖZ Bernard Luis (Bernard Lewis) Orta Şərq üzrə ən məşhur Qərb tarixçisidir. Onun “Orta Şərq” (The Middle East) və…

70 dilə tərcümə edilən kitabın şok səhifələri aşkarlandı – Cinsi əlaqə və əxlaqsızlıq…

II Dünya Müharibəsinin simvollarından birinə çevrilən yəhudi əsilli Anna Frankın nasist işğalı zamanı Amsterdam şəhərində qələmə aldığı gündəliklərə dair yeni…

Helotlar: Qədim Spartanın qul döyüşçüləri

Qədim Yunanıstan şəhər dövləti Sparta bir çox qonşularından fərqli sosial iyerarxiyaya malik idi. Sosial piramidanın zirvəsini iki padşah tuturdu, onların…

Ərəblərin üç tanrıçası: Al-Lat, AL-Uzza və Manat

İslam öncəsi ərəb paqanizmində bir sıra tanrılar və tanrıçalar vardı. Bu gün onlardan üçü  - Al-Uzza, Al-Lat və Manat (və…

Qrafik-qurğu ilə terror hücumunu təsvir edən uçuş nömrəsi

11 sentyabr terror hadisəsi ilə bağlı illərdir danışılır, fərqli versiyalar irəli sürülür, hətta bir çox hallarda bununla bağlı konspirasiya nəzəriyyələri…

Önə çıxan yazılar

Qrafik-qurğu ilə terror hücumunu təsvir edən uçuş nömrəsi

11 sentyabr terror hadisəsi ilə bağlı illərdir danışılır, fərqli versiyalar irəli sürülür, hətta bir çox hallarda bununla bağlı konspirasiya nəzəriyyələri…

07 Noyabr 2024

Stolüstü oyunların təkamülü

Bu məqalə stolüstü oyunların tarixi dövrlərinə səyahət edir, onun qədim sivilizasiyalardakı mənəvi köklərini, orta əsrlər məhkəmələrindəki möhtəşəm şöhrətini və XXI…

24 Noyabr 2023

Qədim dünyanın 10 ölümcül döyüş sənəti

Onlar təkcə fiziki döyüş metodları kimi deyil, həm də öz cəmiyyətlərinin qobelenlərinə dərindən toxunmuş mənəvi intizamlar, fəlsəfələr və nüfuzlu mədəni…

23 Oktyabr 2023

Ölü yeyən hindu təriqəti – Aqhorilər

Onların zahiri görkəmi qorxunc, ritualları isə iyrəncdir. Adi insanlar onlardan qorxur, amma arxalanacaq başqa heç kim qalmayanda kömək istəyir.

25 Avqust 2023
  • AZ 3500, Qazax, Azərbaycan Osman Sarıvəlli küçəsi 27
  • (+99450) 366-61-86
  • info@libre.az
© Libre.az 2023. Bütün hüquqlar qorunur.
 
Welcome Back!

Sign in to your account

Lost your password?