Mengistu Haile Mariam (1937-) Efiopiyanın yaxın tarixinə öz damğasını vurmuş, 1977-1991-ci illərdə ölkəyə rəhbərlik etmiş, İşçi partiyasının birinci katibi və əslində isə bir diktator idi.
Bildiyimiz kimi, buna qədər Efiopiyada monarxiya mövcud idi. 1974-cü ildə gənc hərbçilər çevriliş təşkil edərək, onu hakimiyyətdən salır. Bu çevrilişdə yer alanlar arasında Mengistu da vardı. Ölkədə PMAC adlandırılan keçid hökuməti qurulur.
O, bu hökumətdə yer alan digər insanların quyusunu qazaraq, tək hakimiyyətə sahib olur. Belə ki, prezident daxil, 60 nəfəri qətlə yetirdir və hakimiyyəti ələ alır. Efiopiya monarxiyadan canını qurtarmamış diktatorun zülmü altına keçir.
Ölkəni kommunist ideyaları ilə idarə etməyə başlayan Mengistu, sənaye və kənd təsərrüfatını milliləşdirir. SSRİ və Kuba ilə çox yaxın əlaqələr qurulur.
Xalq arasında onun idarəçiliyinə qarşı “ağ terror” adı alan hərəkat başlanır. O da “qırmızı terror” adı verilən əks hücum əməliyyatına başlayır. Bunun nəticəsində 400 min nəfər həyatını itirir.
1977-ci ildə Somali Efiopiyanın əhalisi somalicə danışan bölgəsini işğal etmək üçün hücuma keçir. Lakin SSRİ və Kubanın dəstəyi ilə Mengistu onlara qalib gəlir.
1990-cı ildən başlayaraq, Sovet dövlətinin dağılması nəticəsində Mengistu arxasında olan dəstəyi itirdiyinə görə, 1991-ci ildə istefa verir və Zimbabveyə qaçır. 2006-cı ildə isə onu “qırmızı terror” illərindən dolayı mühakimə edərək, ömürlük həbs cəzasına məhkum edirlər.
Deyilənə görə, Mengistu digər afrikalı diktatorlardan fərqli olaraq, dəbdəbəli həyat sürməmiş, əksinə sadə bir evdə yaşamışdır. Lakin müxaliflər bunun əksini söyləyirlər.
