Bu barədə fərqli və bir-birinə uyğun gəlməyən hekayələr var. Yəni dönərin konkret olaraq, haçan və kim tərəfindən icad edilməsi məlum deyil. Sadəcə fərqli məlumatları bölüşməklə kifayətlənməli olacağıq.
Dönər kababın təxminən 150 il öncə Bursada İsgəndər bəy tərəfindən icad edilməsi barədə söyləntilər var. O, sümüksüz quzu və ya mal ətini şişə keçirərək, od üzərində çevrilmə üsulu ilə bişirirmiş.
Digər bir versiyaya görə dönərin mücidinin Kastamonuda aşbazlıq edən Hamdi usta olduğu deyilir. Onun davamçıları olan Şükrü Gülsunar və Raif Gülsunarın dönəri yayan ikinci ustalar olduğu da qeyd edilir.
Lakin Övliya Çələbinin “Səyahətnamə”sini incələyərkən maraqlı nüanslara rast gəlinir. Belə ki, Övliya Çələbinin Krım vilayətlərinə səfəri zamanı qələmə aldığı qeydlər maraqla qarşılanır.
Qış gecələrini bütün Krım vilayətində isti otaqda halva, yeməklər yeyərək və çeşid-çeşid şərablar içərək söhbətlər edə-edə keçirirlər. Hətta söhbət gecələrində bir quzu qurban edərək, onu dilim-dilim edər, dəmir kabab şişinə keçirərək, od üstündə qızardarlar…
Fakt odur ki, dönər türklərin Avropada (əsasən, Almaniyada) inqilab etməsinin əsası oldu.
