Bu məqalədə yer alan fikirlər tarixçi İlhami Cəfərsoya məxsusdur.
Fərhadın adı ilk xristian və aramey mətnlərində Porat formasındadır. Eyni zamanda, Fərat çayına və çayın aşağı axarındakı ölkəyə Porat deyilirdi. Aramey salnaməçiləri yazırlar ki, Seren, yəni Şirin Porat ölkəsində doğulub. Fərhat və ya Fraat yalnız bir adamın adı deyildir. Öz adını sahilində yaşadığı çaya verib yox olan qədim bir türk nəslinin adıdır. O nəslin övladları xristianlıqdan qabaq Fərat çayı boyunda yaşayıblar. Bir daha qeyd edək ki, Fərat çayı müxtəlif xalqların dilində müxtəlif cür, lakin demək olar ki, eyni etimoloji mənşəyə malik şəkildə adlandırılıb.
Xosrov Bəhram Çubinlə döyüşdən qayıdanda Şirinə deyir ki, sənin əvvəlki ərini gördüm. Şirin cavabında bildirir ki, o, Poratlı Qriqoridir. Xosrov Şirinin təklifi ilə Poratlı Qriqorini gətirdib bütün İran xristianlarına baş keşiş təyin edir. Poratlı Qriqori porat, yəni bozat nəslindən olan Qriqori deməkdir. Boz at Porat nəslinin totemi idi. Moisey Xorenatsi yazır ki, Poratlı kahinlər Fərat çayı daşanda ona boz ayğır qurban kəsərdilər. E.ə.Xll əsrə aid assur və e.ə. lX əsrə aid Urartu qayaüstü yazılarında totemi boz at olan xalqın ölkəsinin adı Purattu formasındadır.
Əsl adı Seren olan Şirin Fərat çayının aşağı axarındakı Porat, yəni Bozat ölkəsində yaşayırdı. Seren yalnız Şirinin adı deyildi, Aşqli, yəni Əsli kimi qədim bir sevgi kultunun adı idi. Kahinlər ayin zamanı qollarını kəsər, qanlarını Əslinin, Şirinin bütlərinə çiləyərdilər. İlahə Serenə sitayiş edən prototürklər e.ə. XlV əsrdə Troyanın tərəfində yunanlarla vuruşublar. Ona görə də yunan panteonunda seren qızlar mənfi obrazlar kimi təsvir olunub. Onlar gözəl səslə mahnılar oxuyur, yunan əsgərlərini özlərinə məftun edir, onları əsir tutub uzaq adalarda suya batırıb öldürürdülər. Yunanlar Seren qızların oxuduqları mahnılara “serenada” deyirlər.
