Svazilend – Esvatini: yeni adda qədim krallıq – ...
Tədqiq və Tətöbbə

Svazilend – Esvatini: yeni adda qədim krallıq – TƏRCÜMƏ

2018-ci ilin aprelində dünya xəritəsində tamamilə yeni bir ad meydana çıxdı. Cənubi Afrika Respublikası ilə Mozambik arasında yerləşən cırtdan Svazilend Krallığı yerləşir ki, hazırda bu dövlətin adı Esvatini adlanır.  Kral III Msvati ölkənin müstəqilliyinin 50 illiyi münasibətilə düzənlənən bayram tədbirində ölkənin adının dəyişdirildiyini elan etdi. Ölkənin devizi çox cəsur səslənir: “Biz – qalayıq!”

GettyImages-101571555.jpg

Esvatini – dualist monarxiyadır. III Msvati (şəkildə solda tərəfdə) ölkədə bütün hakimiyyəti demək olar ki, öz əlində cəmləşdirib, baxmayaraq ki, formal olaraq guya onun hakimiyyətini konstitusiya (və ya konstitusiya aktları) məhdudlaşdırır. O, ölkəni 1986-cı ildən bəri idarə edir.

GettyImages-200518547-001-.jpg

Msvati artıq 30 ildən çoxdur ki, bütün banknotların üzərində əks olunur. Hətta geyimlərin və suvenirlərin də üzərində onun şəkillərinə tez-tez rast gəlmək mümkündür. 

GettyImages-644926009.jpg

Ölkədə Milli Məclis və Senatdan ibarət iki palatalı parlament fəaliyyət göstərir. Lakin parlament real qanunvericilik səlahiyyətlərinə malik deyil, sadəcə kralın yanında məsləhətverici orqan xarakteri daşıyır. Ölkədə bütün siyasi partiyalar qadağan edilib.

GettyImages-595474327-.jpg

Ölkədə ən məşhur kütləvi tədbir “Qamış rəqsi” və ya Umxlanqadır. Hər il bu bayram tədbirinə ölkənin müxtəlif yerlərindən 50-70 min nəfər yarıçılpaq qızlar qatılır ki, bunların da arasında kral özünə yeni həyat yoldaşı seçir. Bu minvalla, artıq onun 150-dən çox arvadı vardır. GettyImages-589906863-.jpg

III Msvati “Forbes”in versiyasına görə, dünyanın 15 ən varlı monarxından biridir. Onun çoxsaylı həyat yoldaşlarından hər biri  ayrıca sarayda yaşayır. 

 

GettyImages-589906849-.jpg

Bununla yanaşı, Svazilend dünyanın ən kasıb ölkələrindən biri hesab olunur. Ölkə əhalisinin böyük əksəriyyəti günü yarım dollara yaşayır. 

GettyImages-148700117-.jpg

Svazilend immun çatışmamazlığı sindromunun geniş yayıldığı ölkələrdəndir: demək olar ki, gənc nəslin təxminən 1/3-i bu virusun daşıyıcısıdır. Şəhər küçələrində bu mövzuda xeyli maarifləndirici reklamları görmək mümkündür. 

GettyImages-731754533-.jpg

Svazilend— fövqəladə şəkildə canlı təbiət gözəlliyi olan diyardır; uca dağlar, yamyaşıl meşələr, seyrək də olsa bir çox çaylar təbiətə gözəllik verir.  

GettyImages-595653613-.jpg

Nəhəng məməlilərdən “mavi” kəl, antilop, zebra, begemot və fil ən çox rast gəlinənlərdir. 

GettyImages-542086479-.jpg

Ənənəvi yerli memarlığın xarakterik xüsusiyyəti dairəvi evlərdir. 

GettyImages-624714209-.jpg

Ölkədə iki rəsmi dil var – ingilis və svazi dili. Bununla yanaşı, ölkə əhalisinin 90%-i svazi dilini bilir. 

GettyImages-141843398-.jpg

Svazilend gənc dövlətdir; ölkə əhalisinin demək olar ki, yarısı 14 yaşdan kiçikdir.  

GettyImages-523778580-.jpg

Svazilendin məhkəmə sistemi bir çox cinayətlərə görə cismani cəzalara icazə verir. Çox zaman yeniyetmələr üçün cəzalar tətbiq edilir. Rəsmən ölüm cəzasına icazə var, lakin 1983-cü ildən bəri bu cəza tətbiq edilməmişdir. 

GettyImages-148761575-.jpg

Svazilenddə riyaziyyata aid ən qədim əsərlərdən biri – babuin sümüyü üzərində çizgilər – elmə məlumdur. Buna hətta Lembobo sümüyü də deyilir. Alimlər qeyd edir ki, bu sümük hansısa hesablamalar üçün istifadə olunub. Tapıntının yaşı 37 min ildən çoxdur. 

GettyImages-149269897-.jpg

Svazilendə səfər etmək üçün vizanı  sərhəddə problemsiz almaq mümkündür. 

Mənbə: Vokrugsveta.ru

İsmayıl Süleymanov