İnfoqrafika: pandemiya dövründə dünyada korrupsiya necə inki...
Tədqiq və Tətöbbə

İnfoqrafika: pandemiya dövründə dünyada korrupsiya necə inkişaf edib?

Korrupsiya bir çox dövlətlər üçün problem olub və problem olaraq da qalır və bu ölkələrdə korrupsiyanın səviyyəsini qiymətləndirmək çox vaxt çətin olur. Visual Capitalist resursu dünya ölkələrinin Korrupsiya Qavrama İndeksində (KQİ) mövqeyini xəritə şəklində göstərən infoqrafika hazırlayıb. İnfoqrafika Transparency International beynəlxalq təşkilatının (təşkilatın Rusiya nümayəndəliyi hökumət tərəfindən xarici agent kimi tanınır) 2021-ci il üçün məlumatlarına əsaslanır.

Hər bir ölkənin dövlət sektorunda korrupsiya ilə bağlı vəziyyəti əks etdirmək üçün hazırlanmış illik indeks tərtib edilərkən müxtəlif mənbələrdən alınan məlumatlar, o cümlədən sahibkarların və ekspertlərin sorğularının nəticələri nəzərə alınır. İndeksin dəyəri 0-dan 100-ə qədər dəyişə bilər, burada 100 ölkədə korrupsiyanın ən aşağı səviyyəsini göstərir, 0 isə müstəsna olaraq yüksəkdir.

2021-ci ilin sonunda reytinqdə birinci yeri Danimarka, Finlandiya və Yeni Zelandiya tutub. Bu ölkələrin hər biri 88 bal toplayıb. Onlar 2012-ci ildən bəri ardıcıl olaraq reytinqə başçılıq edirlər. İndeksin tərtibçiləri İsveç, Norveç və Sinqapura 85 bal veriblər. Almaniya, Lüksemburq, Hollandiya və İsveçrə 80 və daha çox xal toplayıb.

Reytinqdə 180-ci – sonuncu yeri Cənubi Sudan (11 xal) tutur, Somali və Suriya isə bir qədər yüksəkdir (hər biri 13 xal). Bu reytinqdə Rusiya 136-cı yerdə (29 bal), ABŞ 28-ci yerdə (67 bal), korrupsiyanın bəzən ölümlə cəzalandırıldığı Çin isə 66-cı yerdədir (45 bal). Amerika qitəsində ilk 20-liyə 74 və 73 xalla yalnız Kanada və Uruqvay daxil olub, Afrikanın ən yaxşı ölkəsi isə Seyşel adaları olub (70 xal, 23-cü).

Ayrı-ayrılıqda infoqrafika müəllifləri son 10 ildə KQİ göstəricisinin ən çox dəyişdiyi ölkələri qeyd ediblər. Ən yaxşı nəticəni Seyşel adaları (2012-ci ildən +18 bal), Ermənistan (+15 bal) və İtaliya (+14 bal) göstərib. Ən pislər isə Sent-Lüsiya (-15 bal), Suriya (-13 bal) və Kipr (-13 bal) olub.

Reytinq tərtibçiləri qeyd ediblər ki, 2021-ci ildə orta KQİ 43 bal təşkil edib – bu göstərici 10 il ərzində dəyişməyib. Reytinqdə yer alan ölkələrin üçdə ikisi 50 baldan az toplayıb ki, bu da korrupsiyanın ciddi səviyyəsindən xəbər verir və 27 ölkə üçün bu dəfə KQİ dəyəri tarixdə ən aşağı göstərici olub. Eyni zamanda, koronavirus pandemiyası bəzi dövlətlərin hakimiyyət orqanlarına hüquq və azadlıqları məhdudlaşdırmaq üçün əsas verdi ki, bu da korrupsiya ilə bağlı vəziyyətə mənfi təsir göstərdi.