Dörd min il sonra eyni dilə qayıdırıq
İsmayıl Süleymanov

Dörd min il sonra eyni dilə qayıdırıq

Paylaşmaq

İnsan oğlu təşəkkül tapdığı gündən bu yana öz fikirlərini, hiss və həyəcanını ifadə etmək üçün fərqli üsullardan istifadə edib. Bu ifadə tərzi, rabitəsiz qırıq-qırıq səslərdən, jestlərdən və mimikalardan başlayıb, qayaüstü və ya hər hansı əşyalar üzərində cızılmış işarələrlə davam edib, mixi yazılarla, heroqliflərlə inkişaf edərək müasir əlifbalara transformasiya edilib. Xalqların qarşılıqlı inteqrasiya prosesində dil də inkişaf etmiş və bugünkü səviyyəsinə gəlib çatmışdır.

Lakin son illər, xüsusilə,  informasiya texnologiyalarının hədsiz inkişafı sayəsində insanlar arasında sanki ünsiyyət zəifləməsi müşayiət olunmaqdadır. Bunu gündəlik həyatımızda demək olar ki, hər gün görə bilərik. Küçədə, metroda, dayanacaqda hər kəsi ya əlində smartfonları ilə məşğul olan, ya da qulaqcıqda musiqi dinləyən şəkildə görürük. Sosial şəbəkələrdə də vəziyyət eynidir. Bu gün fikrimizcə, ünsiyyətin zəifləməsinə, kasadlaşmasına ən böyük “töhfə”ni sosial şəbəkələr verir. Sosial şəbəkələr insanların öz fikirlərini bəzən yalnız bir işarə (smaylik) ilə ifadə etməsini təmin edəcək qədər “hökmrandır”… Bunu hər birimiz “Messenger”, “Whatsapp”, “Instagram” yazışmalarında görə və duya bilirik.

Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, bəşər övladı çox tez bir zamanda emoji dilinə keçid edəcəkdir.

Çinli rəssam, Syu Binq (Xu Bing) bu mövzuda xeyli maraqlı bir kitab yazıb. Kitab “Yerdən gələn kitab” (The Book about Xu Bing’s Book from the Ground) adlanır. Qeyd edək ki, Syu bundan əvvəl – 90-cı illərin əvvəllərində “Göy üzündən gələn kitab”ı (Book from the Sky) oxucularına təqdim etmişdir. Əvvəlki kitab Sonq və Minq sülaləri dövrünə aid əlyazmalardakı işarələri (onlar heç bir məna kəsb etmirdi, sadəcə gözəl xəttatlıq nümunələri idi) əks etdirirdi.

Yeni kitab isə, demək olar ki, emoji kitabıdır. O, bunu hava limanlarında olan tabelalara baxıb təsirlənərək yazdığını qeyd edir. Bu tabelalarda kafeləri, ayaqyolunu, mağazaları və s. bildirən şərti işarələr əks olunur.

Mütəxəsislər qeyd edir ki, yaxın 20-30 il ərzində dünyada yeganə dil kimi emojilərdən istifadə olunacaq. Bu, millət, dil fərqi olmadan hər kəs tərəfindən anlaşılacaq işarələrdən istifadəni özündə ehtiva edir.

İsmayıl Süleymanov