Slavyan sivilizasiyasının mənəvi ataları: Kirill və Mefodi...
Tədqiq və Tətöbbə

Slavyan sivilizasiyasının mənəvi ataları: Kirill və Mefodi

Paylaşmaq

Bu, bir həqiqətdir ki, Şərqi Avropa dini və mədəni cəhətdən formalaşmasına görə iki missioner qardaşa – Kirill və Mefodi qardaşlarına borcludurlar. Onlar kirill əlifbasının yaradıcıları, eləcə də, kilsələrdə latin dilinin əvəzinə ortodoks liturgiya dilinin baniləri hesab olunurlar.

Kirill (827-869) və Mefodi (826-884) Bizansda Fessalonikidə (Saloniki) anadan olublar. Kirillin əsl adı Konstantin, Mefodinin isə Mixail idi. Ataları Lev, Bizans ordusunda drunqariya (Bizans ordusunda bölmə komandiri) idi. Onların milliyəti barədə fərqli baxışlar mövcuddur. Çünki Bizans çoxmillətli imperiya idi. Bəzi tarixçilər qardaşları yunan, bəziləri isə bolqar mənşəli hesab edirlər.

Yetkinlik yaşına çatarkən qardaşlar Konstantinopolda İmperator məktəbində təhsil almağa göndərilirlər və burada yaxşı təhsil alırlar. Mixail (Mefodi) Makedoniyada qubernator kimi qulluq etməyə başlayır, Konstantin (Kirill) isə təhsil aldığı məktəbdə qalıb, müəllimlik edir, fəlsəfədən mühazirələr söyləyir.

Lakin tezliklə iş və dünyəvi həyat Mixaili sıxmağa başlayır və o, rahibliyə başlayır. Monastra çəkilən Mixail, Mefodi adı verilir. Daha sonra isə Konstantin rahib olur və Kirill adını götürür.

Beləliklə, qardaşların ruhani həyatı və fəaliyyəti başlayır. 

860-cı ildə Kirill Xəzər xaqanının təklifi ilə ora missioner kimi səfər edir. Lakin onun bu missiyası müsbət nəticələnmir. Xaqan öz dinindən (iudaizm) imtina etmir.

862-ci ildə Moraviya knyazı Rostislavın xahişi ilə Bizansdan “dil və inanc” üçün bir yepiskop və müəllim göndərilməsi xahiş olunur. Ola bilsin ki, bu, Roma kilsəsi ilə doğan münaqişədən qaynaqlanırdı. Bu vaxtdan etibarən, kirill əlifbasının yaradılması başlanırdı.

Beləliklə, qardaşlar Qlaqolitik əlifbasının daha da genişləndirmiş və həmin əlifbadan Qədim Slav dilinin yazılması üçün istifadə etmişdilər. Bu əlifba Slav dilinin yazılması üçün hazırlanmış ilk əlifba idi. Kiril əlifbası bu əlifbanın əsasında hazırlanmışdır və bu gün də slavyan xalqları arasında geniş şəkildə istifadə edilir. Kiril əlifbası da iki qardaşdan birinin, yəni Kirilin şərəfinə adlandırılmışdır. Kiril və Mefodinin ölümündən sonra, onların dini və elmi fəaliyyətlərini şagirdləri davam etdirmişdilər. Şərq Pravoslav Kilsəsi Kiril və Mefodini On iki həvariyə bərabər tutmuş və onları əbədi müqəddəs adlandırmışdır. 1880-ci ildə Roma Papası XIII Leo Kiril və Mefodinin bayramlarını Roma-Katolik kilsəsinin rəsmi təqviminə saldırmışdır. 1980-ci ildə, Roma Papası II İoan Pavel Kiril və Mefodi qardaşlarını Avropanın müdafiəçisi elan etmişdir.

Ancient Origins