Edqar Huver: şantaj kralı
Tədqiq və Tətöbbə

Edqar Huver: şantaj kralı

Paylaşmaq

“Hansı məmur əlində olan şantaj dosyeləri sayəsində 48 il müddətinə ölkəsinin kəşfiyyat qurumuna rəhbərlik edə bilib” sualı ortaya çıxanda ağla yalnız Con Edqar Huver (John Edgar Hoover) gəlir. Huver əlində olan ABŞ prezidentlərinin seks dosyeləri sayəsində 48 il müddətinə Federal Təhqiqatlar Bürosuna (FTB) rəhbərlik edib.

Huver FTB-nin qurucusu və ilk rəhbəri olub. 1924-cü ildən 1972-cı ilə qədər FTB-yə rəhbərlik edib. FTB-yə 25 yaşında rəhbərlik etməyə başlayıb. Hətta 1972-ci ildə vəfat edəndə belə FTB-yə rəhbərlik edirdi.

Huver ABŞ Prezidenti Kalvin Kulic dövründə FTB-yə rəhbərlik etməyə başlayıb. Daha sonra Herbert Huver, Franklin Ruzvelt, Harri Trumen, Con Kennedi, Lindon Conson, Riçard Nikson, Duayt Eyzenhauer kimi prezidentlər onunla işləməyə sadəcə məhkum olub.

Tarixi mənbələr iddia edir ki, Huverin bu sayda prezidentlə işləyə bilməsinin tək səbəbi var – şantaj…

ABŞ Prezidenti Harri Trumen 12 may 1945-ci ildə yazdığı bir qeyddə Huver və komandası haqqında “Başları dərdə girdikdə istifadə etmək üçün hər kəsin haqqında seks dosyeləri və şantaj sənədlərini ortaya çıxarırlar” yazır və “belə gedərsə bizim də Gestapomuz olacaq” deyib.

Məsələn, Kolumbiya Universitetinin media və siyasət üzrə doktoru Devid Eisenbax (David Eisenbach) bir araşdırmasında qeyd edir ki, Elen Romeç (Ellen Rometsch) Qərbi Almaniya zabitinin xanımı olaraq Vaşinqtonda fahişəlik edib. Onun prezident Kennedi ilə birlikdə olduğu dövlət strukturları daxilində yayılandan sonra Kennedi prezidentlik dönəmində ən pis qalmaqalını yaşamalı olub.

Hətta 1963-cü ildə Senatın Araşdırma Komissiyası Qərbi Almaniyadan köçkün bir fahişə ilə adı hallanan Kennedinin prezidentliyini itirməsinə səbəb olacaq araşdırmalara başlayıb. Əslində isə Elen Romeç fahişə deyildi. Onun KQB üçün casusluq etməsinə dair şübhələri olub. Məhz bu halda Kennedi son 2 ildir vəzifədən qovmaq istədiyi FTB şefi Huverdən möhkəm yapışaraq işləri qaydaya salmasını xahiş edib.

Qəribədir ki, özünün işdən çıxarılmayacağı şərtini Kennedi qardaşlarına qəbul etdirən Huver, həmin gün demokrat senator Mayk Mansfeld və respublikaçı senator Everett Dirksenlə görüşüb. Bu görüşün detalları mediya üçün aydın olmayıb. Amma Huver həmin görüşdə respublikaçı və demokratların liderlərinə əlində olan dosyeləri göstərərək “əgər Kennedinin intim həyatı haqqında araşdırma dayandırılmasa Vaşinqton heç kim üçün təhlükəsiz şəhər olmayacaq” deyib. Bundan bir necə saat sonra Senat Kennedi haqqında araşdırmanı dayandırdığını elan edib.

Araşdırmaçı Devid Eisenbaxın dediyinə görə, Con Kennedi bir neçə gün sonra qəzetçi dostu Ben Breydl ilə görüş zamanı “Huverin senatorlar haqqında sahib olduğu çirkli informasiyaların nə dərəcədə geniş olduğunu bilsən təəccübdən ölərdin” ifadəsini işlədib.

Huver, eyni zamanda irqçiliyə qarşı çıxışları ilə dünyada məşhurlaşan Martin Lüter Kinqin bütün danışıqları, yaşam tərzi, hərəkətlərini dinləyib. Bu əməliyyat 1968-ci ildə Kinqin ölümünə qədər davam etdirilib.

Digər maraqlı fakt odur ki, Huver 1930-cu ildə özünə köməkçi götürdüyü Klayd Tolson (Clyde Tolson) 1972-ci ildə FTB şefi vəfat edəndə belə onun köməkçisi vəzifəsində olub. Yeri gəlmişkən, həm Huver, həm də Tolson ömürlərinin sonuna qədər ailə qurmayıblar. Əksər vaxtları bir yerdə keçirib, birlikdə at yarışlarına tamaşa ediblər. Hətta Huver vəfat edəndə mirasını Tolsona buraxıb. 1975-ci ildə vəfat edən Tolson Huverin yanında dəfn edilib.

Huverin şəxsi həyatı ilə bağlı çoxları informasiyalı olsa da, onun ölümünə qədər heç kəs bu barədə açıq danışmağa cəsarət etməyib. Bunun əsas səbəbi isə qəzetçi Rey Takker (Ray Tucker) olub. Hər kəs jurnalistin başına gələnləri yaxşı bilirmiş. 1933-cü ildə jurnalist Takker ilk dəfə Huverin cinsi kimliyinə dair ehtimallarla danışmağa başlayıb. Ancaq qəzet çap olunmazdan əvvəl Takkerin şəxsi həyatı ictimaiyyətin önünə çıxarılıb.

Huverin digər qəribəliyi ABŞ-da “mavi” hərəkatına qarşı ən sərt mövqedən çıxış etməsidir. Bununla paralel olaraq onun FTB-yə rəhbərlik etdiyi dönəmdə ölkədə meydan sulayan mafiyaya qarşı heç vaxt sərt tədbirlər görülməyib. Qəzetçi Pet Hamill isə mafiyanın kilid adlarına istinad edərək bildirib ki, XX əsrdə ABŞ-ın ən güclü mafiya lideri Meyer Lansknin əlində “Huver və Tolsonun tətillərdə bir çimərlikdə olarkən intim fotoları olub”.

Sabiq FTB agenti Artur Murtaq 1990-cı ildə verdiyi müsahibədə etiraf edib ki, Huver təşkilatçılıq zehniyyəti ilə ölkənin iki vacib tərəfini diktatorcasına idarə edə bilib. Bunlardan biri FTB, digəri isə Amerika xalqının beyni olub.

İddia edilir ki, Huverin vəfatından sonra Tolson günlərlə FTB-də gizli qeydləri məhv etməklə məşğul olub. Tolsonun məhv etdiyi dosyelərin ən əhəmiyyətlisi senatorlar haqqında olan 883 qeyd olub. Konqresmenlər haqqında 722 dosyenin də məhv edildiyi iddia olunur. Bu dosyeləri kimsə əldə edə və tanış ola bilməyib.

Huver düz 48 il müddətində Vaşinqtonda ciddi söz sahibi olub. Məhz, onun dövründə Kennedi, Martin Lüter Kinq və Molkolm X kimi məşhur liderlər daxil olmaqla onlarla qətl hadisəsi həyata keçirilib və bunların heç birinin üstü açılmayıb. Bununla paralel olaraq, mafiya və korrupsiya bu dönəm qızıl çağlarını yaşayıb.

Huverdən qalan bəzi dosyeləri 1974-cü ildə dövrün ədliyyə naziri Lorens Silberman (Laurence Silberman) görüb. Ədliyyə naziri bu məxfi sənədlərə baxdıqdan sonra “Edqar Huver adətən pislik toplayan kanalizasiya kimi imiş. İnanıram ki, Huver tariximizin ən pis məmuru olub” ifadəsini işlədib.

Publika.az