“Zərdüşt”: dünyada ilk neft tankeri
Tədqiq və Tətöbbə

“Zərdüşt”: dünyada ilk neft tankeri

Paylaşmaq

Bakı neft bumu dövrünə qədəm qoyandan, hasil edilmiş nefti daşımaq zərurəti ortaya çıxmağa başladı. 

Nefti əvəllər taxta çəlləklərdə (ingiliscə “barrel” adlanırdı) daşıyırdılar. 1869-cu ildən isə çəlləkləri metaldan hazırlamağa başladılar. Neft dolu bu çəlləklər arabalar vasitəsilə portlara, voğzallara daşınırdı. Bu zaman çəlləklərdən çoxlu neft axır və itkiyə gedirdi. Bu problemləri görən isveçli sənayeçi Lüdviq Nobel bu itkinin qarşısını almaq üçün baş sındırmağa başlayır. Nəhayət, o, nefti nəhəng çəlləklərdə gəmilər vasitəsilə daşınması ideyası üzərində işləmək qərarına gəlir. Bu ideya maraqlı olsa da, çoxları tərəfindən şübhəylə qarşılanır. Hətta İsveç sığorta şirkətləri ilk əvvəllər gəmini sığortalamaqdan imtina edirlər. Lakin tankerin inşası prosesinə qərar verilmişdi artıq…

Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, 1877-ci ildə Lüdviq Nobelin layihəsi əsasında mühəndis Sven Almkvist tərəfindən gəmi hazır vəziyyətə gətirilir. Bu, dünya tarixində ilk neft tankeri idi.

Dünyada ilk neft tankerinə “Zərdüşt” (“Zoroastr”) adı verilir və 1878-ci ildə ilk dəfə olaraq, Bakıda suya buraxılır.

Sonrakı illərdə də bir neçə tanker  – “Nordenşeld”, “Moisey”, “Məhəmməd”, “Brahma”, “Budda”, “Sokrat”, “Spinoza”, “Darvin”, “Təlmud”, “Quran”, “Tatarin”, “Kalmık” , “Linney” və s. tikilib istifadəyə verilir. Hətta “Emmanuel Nobel” və “Robert Nobel” adlı gəmilər də tikilir.

1 sentyabr 1899-cu ildə Xəzərdə artıq 345 gəmi vardı. “Zərdüşt” nefti Bakıdan Tsaritsına (indiki Volqoqrad) qədər daşımaq üçün istifadə edilirdi. Qeyd edək ki, 1949-cu ildə Neft Daşları tikiləndən sonra gəmi batırılır.

Azerhistory