8 ən məşhur ART-oğruluq
ART

8 ən məşhur ART-oğruluq

Paylaşmaq

1911-ci ildə dünya bir xəbərlə çalxalandı: Luvr muzeyindən “Mona Liza” oğrulanmışdı. Çox adamdan şübhələnildi, çox adam ittiham olundu. Lakin iki il sonra isə portret tapıldı. Onu muzeyin fəhləsi Vinçenzo Perudca oğrulamışdı. O, muzeyin gizlin bir yerində gizlənmiş və muzey bağlandıqdan sonra portreti götürüb gizli çıxış ilə qaçmışdı.

Lakin elə oğrulanmış əsərlər də var ki, bu günədək tapılmayıb.

Vinsent van Qoq “Lalələr”

 

Vinsent van Qoqun “Qırmızı laləli vaz” (və ya sadəcə “Lalələr”) əsəri 2010-cu ildə Qahirədə Mahmud Xəlil adına muzeydən oğrulanıb. Çox da böyük ölçüləri olmasa da (65 x 54 sm), əsərin 50 milyon dollar qiyməti vardı. Elə buna görə də ona qarşı bir neçə dəfə oğurluq cəhdi baş verib.

Birinci belə cəhd 1977-ci ildə edilib. 10 illik axtarışdan sonra onu Küveytdə tapmaq mümkün olub.

2010-cu ildəki ikinci cəhd zamanı isə muzeyin siqnalizasiyası işləməyib, 43 kameradan sadəcə 7-si çalışıb. Axtarışlar zamanı izin tapıldığı və onun İtaliyaya aparıldığı qeyd olunub. Lakin bu xəbər yalan çıxıb. Hətta Britaniya eskpertləri deyirdilər ki, birinci oğurluqdan sonra Küveytdə tapılan portret əsli deyilmiş. Əsli isə bir misirli məmur tərəfindən xaricə satılıb.

Pablo Pikasso. «Yaşıl xallı göyərçin»

Bu əsər 2010-cu ildə Paris Müasir incəsənət muzeyindən oğrulanan 5 dəyərli əsər arasında idi. Ondan başqa, Anri Matissin “Pastoral”, Jorj Brakın “Estakanın altında zeytun meşəsi”, Amadeo Modilyaninin “Yelpikli qadın”Fernan Lejenin “Şamdanlı natürmort” əsərləri də oğrulanmışdı. Bu beş əsərin ümumi dəyəri 100 milyon dollardan çox idi. Bəziləri isə bu rəqəmin hətta 200 milyon dollar olduğunu qeyd edir.

Oğruluq qara maska geymiş şəxs tərəfindən həyata keçirilir. Lakin onu tapmaq mümkün olmur.

Yan Vermeyer. «Konsert»

Bu oğruluq aktı da XX əsrin ən böyük oğruluqlarından biri sayılır. 1990-cı ildə Boston şəhərində yerləşən İzabella Stüart Qardner muzeyindən oğrulanan 13 əsər arasında “Konsert” də vardı. Oğruluğu həyata keçirənlər isə polis qiyafəsində gəlmişdilər. Bu 13 iş arasında ən bahalısı da elə bu idi – 200 milyon dollar. Oğrulanan əsərlərin ümumi dəyəri isə 500 milyon dollar civarında hesablanmışdı.

1664-cü ildə çəkilmiş bu əsər Amsterdamda saxlanılırdı. 1892-ci ildə isə Paris hərracında kolleksioner və mesenat İzabella Stüart Qardner 5 min dollara almışdı. 1903-cü ildən isə əsər onun əsasını qoyduğu muzeydə nümayiş etdirilirdi.

Rembrandt van Reyn. «Məsih Qaliley dənizində tufan zamanı»

İzabella Stüart Qardner muzeyindən oğrulanmış digər qiymətli əsər Rembrandt van Reynin bu  –  çəkdiyi yeganə dəniz peyzajı olan əsəridir. O, bu əsəri 1633-cü ildə Leydendən Amsterdama səfəri zamanı çəkib. 2013-cü ildə FTB əsərin izinə düşdüyünü bildirsə də, o vaxtdan heç bir xəbər yoxdur.

Mikelancelo Merizi da Karavaco. «Müqəddəs Fransisk və Müqəddəs Lavrentinin mövludu»

Karavaconun əsəri çox yüksək dəyərləndirilir və buna görə də bir neçə dəfə oğrulanmağa cəhd edilib.  Bu oğurluq hadisəsi “Mona Liza”nın oğrulanmasından sonra ən böyük oğruluq hadisəsi hesab olunur. Müəllif onu ölümündən bir il əvvəl ərsəyə gətirib. Əsər  Palermoda San-Lorenso adlı kiçik kilsədən (sovməə) oğrulanıb. Oğrular (deyilənə görə, iki nəfər olublar) əsəri (kətanını) çərçivədən çıxarıblar. Güman ki, ölüçü böyük olduğu üçün (268 x 197 sm) belə ediblər. Müqəssirləri yaxalamaq mümkün olmayıb, amma bütün hamı Koza Nostranı ittiham edir. Bəziləri deyir ki, əsər xaricə çıxarılıb, bəziləri isə 1980-ci ildə İtaliyanın cənubunda baş vermiş güclü zəlzələ nəticəsində məhv olduğunu söyləyir.

Yan van Eyk. «Ədalətli hakimlər»

GettyImages-535823439.jpg

Yan van Eykin bu əsəri Gent səcdəgahının məşhur hissəciyidir. Əsər həmçinin  “Quzulara sitayiş” adı ilə də məlumdur. Bu portret Gent şəhərində Müqəddəs Bavon kafedralında yerləşirdi. Altarda yazılıb ki, portretinin çəkilməsinə  “Hamıdan ən böyük” Hubert van Eyk tərəfindən başlanılıb və onun qardaşı Yan van Eyk tərəfindən yekun vurulub. Altar 24 paneldən ibarətdir ki, bu əsər də onun laylarının birində saxlanılırdı.

Oğruluq hadisəsi 1934-cü il aprel ayının 10-dan 11-nə keçən gecə baş verib. Maraqlıdır ki, oğru digər əsərlər arasında yalnız onu aparıb. Bir neçə həftə sonra Gent yepiskopu bir məktib alır. Məktubda yazılır ki, əsərin qaytarılması qarşılığında 1 milyon frank verilməlidir. Polisin də təkidi ilə cavab məktubu yazılır, lakin qarşı tərəf razılığa gəlmir ki, gəlmir.

25 noyabr 1934-cü ildə dindar və varlı bir Gent sakini olan Arsen Qodetyer ölüm ayağında günah çıxaran keçiçə deyir ki, mən əsərin harada olduğunu bilirəm, lakin harda olduğunu deməyə zamanı çatmır. Onun evidnə aparılan axtarışlar zamanı yepiskopla yazışdğı məktub tapılır. Başqa heç nə aşkar olunmur. 

Axtarışlar bir nəticə vermir. Daha sonra isə II Dünya müharibəsi başlayır, altar nasistlər tərəfindən işğal olunur. 1945-ci ildə isə azad olunur. Sonra əsər nüsxəsi  ilə əvəz olunur.

Rafael Santi. «Gənc adamın portreti»

1513-cü ildə çəkilmiş bu əsər erkən manyerizm (avtoportret) üslubunda işlənmişdir. Bu hipotez onunla əsaslandırılır ki, bu şəkil “Afina məktəbi” əsərində izdiham arasında görünən Rafaelə oxşayır. 

Əsər tanınmış aristokrat Polşa-Litva nəslindən gələn Çartorıyskilərdən nasistlər tərəfindən müsadirə edilmişdir.

1798-ci ildə knyaz Adam Eji Çartorıyski onu İtaliyadan Polşaya, Krakovda  anası tərəfindən yaradılmış muzeyə gətirir. 1939-cu il sentyabrın əvvllərində knyaz Avqustin Yuzef Çartorıyski onu digər sarayına –  Sinyavskiy sarayına gətizdirir və divara hördürür.  Sentyabrın 18-də nasistlər buranı işğal edərək, sarayı da talan edir. Avqustin və həyat yoldaşı Dolores gestapo tərəfindən həbs olunur. Lakin onların İtaliya və İspaniyadakı qohumlarının səyi nəticəsində ər və arvad İspaniyaya deportasiya edilir. Əsər isə Hitlerin Linzdəki muzeyinə aparılır. 1945-ci ildə portret yenidən Krakova – Polşa general-qubernatoru Hans Frankən iqamətgahına gətirilir və sonuncu dəfə də elə burda görünür.

4 may 1945-ci ildə Frank kolleksiyası ilə birlikdə Bavariyaya qaçarkən həbs olunur. Lakin kolleksiyada bu əsərə rast gəlinmir. 2012-ci ildə belə bir informasiya yayılır ki, əsər adı çəkilməyən dövlətlərin birində “təhlükəsiz bir bank seyfi”ndə saxlanılır. Lakin tezliklə bu xəbərin yaylan olduğu üzə çıxır.

Anri Matiss. «Ağ və sarı geyimli oxuyan qız»

reading-girl-in-white-and-yellow-1919.jpg

Əsər 2012-ci ildə Rotterdamda Künstxalda muzeyin 20 illiyi münasibətilə düzənlənən sərgidən 7 əsər oğrulanır. Bunlar Klod Mone (2 əsər), Pikasso, Qogen, Lusyen Freyd və Mayer de Haanın əsərləri, eləcə də, bu əsər olmuşdur.

Siqnalizasiyanın işləməsinə baxmayaraq, oğrular əsərləri apara bilmişdilər. Axtarışlar zamanı 2013-cü ildə bir neçə şəxs həbs edilir. Onlardan birinin anası etiraf edir ki, oğlu həbs olunduqda qorxusundan əsəri sobada yandırıb. Araşdırmalar nəticəsində sobada yandırılan şeylər arasında əsərin də ola biləcəyi sübut olunur. Lakin polis bundan tam əmin deyil və axtarışlar davam edir.

Vokrugsveta.ru